Czas: 6 minut
W skrócie:
- Nawet najprostszy, tani czujnik dymu może uratować życie i zdrowie domownikom, zawczasu ostrzegając ich o rozpoczynającym się pożarze.
- Zadbaj, by w Twoim domu znajdował się przynajmniej jeden czujnik na każdym piętrze, zainstalowany odpowiednio wg. wskazań producenta urządzenia;
- Sprawdzaj działanie czujnika przynajmniej raz w miesiącu przyciskając przycisk TEST. Jeśli Twój detektor jest zasilany bateryjnie, wymieniaj baterie przynajmniej raz w roku. Czujniki dymu z uwagi na ich ograniczoną żywotność wymieniaj raz na 10 lat.
- Wybierając czujnik dymu, rozważ zakup czujników, które łączą się w sieć. Gdy jeden z nich wykryje pożar, alarm aktywuje się we wszystkich czujkach. Wybieraj te z wbudowaną baterią, która zapewni pracę czujnika na cały okres jego użytkowania tj. 10 lat.
Dlaczego czujnik dymu to must have w każdym domu?
Każdego roku w krajach unii europejskiej 5000 osób ginie w wyniku pożarów, a liczba osób rannych i poparzonych jest 10 krotnie większa 2. Za tymi liczbami stoją ludzie, którzy stracili najbliższe im osoby lub cały swój dobytek. Statystyki wskazują, że najwięcej pożarów w domach ma miejsce między godziną 24 o 6 rano. Wtedy z reguły wszyscy domownicy śpią. Wczesne ostrzeganie o zbliżającym się pożarze, jest więc kluczowe dla ich sprawnej ewakuacji. Tanie i proste w działaniu czujniki dymu skutecznie ratują życie i mienie, zapobiegając wielu tragediom. Statystycznie1 na 1000 pożarów, w budynkach, w których zainstalowano czujniki dymu, ilość ofiar śmiertelnych jest aż o 55% niższa. To samo tyczy się strat materialnych wywołanych przez pożar – wczesna reakcja domowników to również szybsze wezwanie straży pożarnej, która szybciej opanuje pożar, minimalizując jego skutki. Czujniki dymu zainstalowane w każdym domu są dobrze wydaną złotówką.
Jaki dobrać czujnik dymu? Optyczny, jonizacyjny czy wieloczujnikowy?
Czujniki dymu dostępne na rynku można podzielić na dwa typy: optyczne i jonizacyjne. W każdym z nich metoda wykrywania dymu jest inna, dlatego czujniki te wcześniej lub później wykrywają dany typ pożaru. Dla przykładu czujnik optyczne zareagują szybciej, gdy tlący się materiał wydziela dużą ilość dymu. Czujniki jonizacyjne, poradzą sobie lepiej w przypadku pożarów z otwartym płomieniem, którym towarzyszy niewielka ilość dymu. Obecnie na rynku widoczny jest trend stopniowego wycofywania czujników jonizacyjnych z produkcji. Wynika to głównie z dwóch powodów: czujniki te mogą generować większą liczbę fałszywych alarmów i dodatkowo, materiały użyte do ich produkcji są w minimalnym stopniu radioaktywne, a więc nieobojętne dla środowiska. Decydując się na zakup czujnika dymu wybieraj te wyposażone w czujniki optyczny, a najlepiej wieloczujnikowe. Podwójny sensor np.: czujnik optyczny i czujnik ciepła znacznie redukuje ilość fałszywych alarmów.
Jak powinien być zasilany czujnik dymu?
Statystycznie najczęstszą przyczyną niewykrycia pożaru przez czujnik dymu jest brak zasilania, np.: wyczerpane lub wyjęte baterie. Decydując się na zakup czujników dymu wybierajmy więc urządzenia zasilane baterią litową, wystarczającą na cały okres działania czujnika, czyli 10 lat. Dzięki temu unikniemy kłopotliwej wymiany baterii, zwiększającej dodatkowo koszty eksploatacji naszego systemu przeciwpożarowego. Jeśli jesteś na etapie projektowania domu wybierz czujki zasilane sieciowo.
Czujnik dymu z dostępem do Wi-Fi?
Droższe modele czujników oferują również podłączenie do sieci Wi-Fi umożliwiające zdalne powiadomienie o pożarze lub tworzenie sieci czujników – gdy jeden czujnik wykryje dym, alarm aktywuje się we wszystkich czujkach. Tworzenie sieci czujników jest ważne, gdy dom ma kilka kondygnacji – zgodnie z badaniami, gdy sygnał alarmu dociera do sąsiadującej kondygnacji jest osłabiony o około 20 decybeli. A więc głośny alarm aktywowany w piwnicy, może być ledwo słyszalny na poddaszu, szczególnie, gdy domownicy śpią przy zamkniętych drzwiach.
Dodatkowe funkcje czujników dymu zwiększające ich funkcjonalność
- wyposażenie w dodatkowe sensory i czujniki (czadu, gazu, temperatury itd.);
- wbudowane zasilanie akumulatorowe (eliminujące coroczne wymiany baterii);
- możliwość podłączenia czujników do sieci Wifi
- wyraźny sygnalizator świetlny sygnalizujący alarm lub informujący o słabej baterii;
- przycisk wyłączenia wyciszenia fałszywego alarmu;
- wbudowany mikroprocesor umożliwiający szybszą aktywację alarmu i częściowe eliminowanie fałszywych alarmów;
- kompaktowe wymiary czujki;
- wygodny montaż czujki np.: za pomocą płytki magnesowej
Czy czujniki dymu są drogie?
Ceny czujników zaczynają się już od poziomu około 40zł za najprostsze czujniki zasilane bateryjnie, które działają autonomicznie. Cena za modele z najwyższej póki z wbudowanym mikroprocesorem i modułem wifi dochodzi do około 200zł.
Jak rozmieścić czujniki dymu?
Dym podczas pożaru unosi się do góry, dlatego czujniki dymu standardowo montujemy na suficie, jak najbliżej centrum pomieszczenia. Montując czujniki na ścianach pomieszczeń lub na pochylonych, spiczastych sufitach poddaszy musimy pamiętać o strefach martwego powietrza, gdzie montaż tych urządzeń nie jest zalecany. Strefy te są dokładnie opisane w instrukcji dostarczonej przez producenta urządzenia. Dla zapewniania minimalnego stopnia ochrony, montaż czujników zalecany jest na każdym piętrze w okolicy klatek schodowych, które działają jak kominy dla dymu. Stopień ochrony zwiększamy montując dodatkowe czujniki, zaczynając od pomieszczeń sypialnych, gdzie domownicy śpią przy zamkniętych drzwiach – alarm dochodzący z oddalonych pomieszczeń może ich nie obudzić. Badania wykazały, że dzieci, szczególnie chłopcy mogą nie reagować na alarmy, gdy ich natężenie jest niewystarczające.
Fałszywy alarm czujnika dymu.
Pamiętajmy, że w pomieszczeniach o wysokiej wilgotności takich jak kuchnia, czy łazienka wilgoć unosząca się w powietrzu może powodować fałszywe alarmy. To samo tyczy się pomieszczeń, w których występuje okresowe zadymienie takich jak palarnia, czy salony z kominkiem. W tych pomieszczeniach zamiast czujnika dymu warto rozważyć instalację czujnika ciepła. Czujnik ciepła za pomocą sensora termicznego wykryje pożar i aktywuje się np.: gdy temperatura w pomieszczeniu podniesie się do 50 stopni Celsiusa. Czujniki ciepła stanowią świetną alternatywę do pomieszczeń, w których nie jest zalecany montaż czujników dymu tj. kuchnie, garaże, łazienki lub pomieszczenia o wysokim zapyleniu i zakurzeniu takie jak piwnice. Dzięki innej metodzie wykrywania pożarów czujniki te w dużym stopniu eliminują uporczywe fałszywe alarmy, jednocześnie zapewniając pożądany stopień ochrony przeciwpożarowej w budynku.
Jakich miejsc unikać przy rozmieszczeniu czujników dymu?
- garaże, z uwagi na spaliny, które mogą być źródłem fałszywych alarmów;
- okresowo wilgotne pomieszczenia, takie jak kuchnia lub łazienka: wilgoć lub para unosząca się w powietrzu może spowodować aktywację alarmu;
- zakurzone pomieszczenia. cząsteczki kurzu i pyłu unoszące się w powietrzu może być źródłem fałszywych alarmów ;
- strefy martwego powietrza takie jak szczyty sufitów w kształcie litery A lub okolice połączenia sufitu ze ścianą ;
- obszary dużego przepływu powietrza tj. w bezpośrednim sąsiedztwie kratek wentylacyjnych i wentylatorów sufitowych;
Co zrobić w sytuacji, gdy alarm włączy się przypadkowo np.: podczas gotowania?
- jeśli to możliwe wciśnij przycisk wyciszenia alarmu;
- otwórz okno i drzwi, tak aby przewietrzyć pomieszczenie
- pomachaj ręcznikiem blisko czujnika, aby wymusić ruch powietrza wokół niego;
- gdy to nie pomaga przenieś cały alarm do innego pomieszczenia.
Czy czujnik dymu i czujnik czadu to to samo?
Zasadą działania czujników czadu jest wykrywanie za pomocą odpowiednich receptorów dwutlenku węgla unoszącego się w powietrzu i sygnalizowanie przekroczalnego poziomu stężenia alarmem dźwiękowym.
Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów czujników dymu, każdy z nich działa inaczej. Do najpopularniejszych należą czujniki dymu jonizacyjne i optyczne. Posiadają one nieraz łączone funkcje – czujników dymu, gazu i czadu.
Samodzielnie działające czujniki dymu i czujniki czadu mają inne zakresy działania i tak – czujnik dymu nie wykryje w powietrzu ulatniającego się CO2 – a czujnik czadu nie zaalarmuje nas w porę o pożarze. Wobec tego – czujniki te nie mogą być używane zamiennie.
Jak rozmawiać z dziećmi o czujnikach dymu?
Dzieci muszą zrozumieć, czym jest białe urządzenie wiszące na suficie i co oznacza włączenie się alarmu.
- Zaangażuj swoje dziecko do instalacji lub testowania czujnika dymu. Jest to świetna okazja, aby przypomnieć Twojemu dziecku jak zachować się w razie pożaru, gdzie zadzwonić po pomoc, jaką drogę ewakuacji wybrać itd. Sprawdź przygotowane przez naszą redakcję przykładowe pytania moderujące Twoją pogadankę z dzieckiem. LINK
- Jeśli przypadkowo uruchomiłeś alarm podczas gotowania, porozmawiaj spokojnie o tym, co robisz, aby wyciszyć alarm. Wyjaśnij dzieciom, że znasz powód włączenia się alarmu, i gdyby dźwięk pochodził z innego źródła, wszyscy musieliby niezwłocznie ewakuować się z domu na wypadek pożaru.
Czy śpiące dzieci słyszą czujniki dymu?
Badania przeprowadzone w 2017 roku wykazały, że czujnik dymu nie obudzi zdecydowanej większości dzieci. Jednak jest mało prawdopodobne, aby małe dziecko spało samo w domu, więc dorosły usłyszałby alarm i obudził dziecko.
Dźwięk czujnika dymu może przestraszyć dzieci – zwłaszcza jeśli są to dzieci bardzo małe lub o specjalnych potrzebach. Zalecamy, aby podczas testowania czujnika dymu zaimprowizować „zabawę” w ewakuację. Posiłkuj się przygotowanym wspólnie planem ucieczki. Pomoże to dzieciom przyzwyczaić się do dźwięku alarmu, a także zachować spokój i dokładnie wiedzieć, co robić w sytuacji zagrożenia.