Czas: 7 minut
Każdego roku w krajach Unii Europejskiej 5000 osób ginie w wyniku pożarów, a liczba osób rannych i poparzonych jest 10 krotnie większa. Za tymi statystykami stoją ludzie, którzy stracili najbliższe im osoby lub cały swój dobytek. Pożary to również blizny i ślady po poparzeniach noszone do końca życia. Wychowując nasze dzieci w świadomości na temat otaczających je zagrożeń warto jest więc zadać sobie pytanie, czy nasze dziecko wie, jak zachować się, gdy ogień stanie na jego drodze? Temat pożaru, który naturalnie pojawia się podczas wychowania dziecka zwykle zawężamy jedynie do podstawowych informacji o tym, że dzieciom nie wolno używać zapałek/zapalniczek, samodzielnie wzniecać ognia itd. Te podstawowe informacje warto jednak rozszerzyć o krótką lekcję na temat bezpieczeństwa pożarowego.
Edukacja przeciwpożarowa najmłodszych
Młodsze dzieci najchętniej uczą się przez zabawę, poruszmy więc temat związany z zagrożeniem ogniem. Wcielmy się w role osoby poszkodowanej, dyspozytora i strażaka – zainscenizujmy scenkę – opowiedzmy o zagrożeniach i sposobach uzyskania pomocy. Zaimprowizujmy różne rodzaje i miejsca pożaru w naszym domu – zapytajmy dziecko konkretnie – Co byś zrobił w takiej sytuacji? Co ważne – przysłuchajmy się odpowiedziom! Młode osoby zwykle postępują schematycznie, możemy mieć podejrzenie, że podobnie zachowałoby się w analogicznej – prawdziwej sytuacji. Przygotowaliśmy dla Ciebie skrót podstawowych pytań, które powinieneś poruszyć ze swoim dzieckiem, podczas krótkiej pogadanki na temat bezpieczeństwa pożarowego – better safe than sorry!
Pytania stymulujące dyskusję na temat bezpieczeństwa pożarowego:
1. Czym jest pożar?
Przykładowa odpowiedź: Pożary najczęściej powstają w wyniku nieostrożności ludzi, którzy niewłaściwie obchodzą się z ogniem. Bywa tak, że ogień powstaje z pozostawionych bez nadzoru świec, czy nieumiejętnie rozpalonego ogniska, butelek pozostawionych na suchej trawie czy w lesie. Czasem jednak ogień powstaje w wyniku naturalnych zdarzeń, np.: w wyniku uderzenia pioruna lub suszy panującej w lesie.
2. Jak wezwać pomoc?
Przykładowa odpowiedź: Gdy zauważysz pożar natychmiast zadzwoń pod 112 i podaj dyspozytorowi swoje imię, nazwisko i adres. Jeśli możesz powiadom również osoby dorosłe, które znajdują się w twoim otoczeniu. Możesz również wezwać pomoc, korzystając z aplikacji Alarm112 (wtedy Twój telefon automatycznie poda Twoje dane i aktualną lokalizację).
Pamiętaj, że pod numer alarmowy 112 dzwonimy TYLKO o w razie pożaru, lub gdy chcemy wezwać pomoc medyczną, czy policję. Nie możesz dzwonić na ten numer w żadnej innej sytuacji. Nie wolno dzwonić pod ten numer dla żartów lub na próbę!
Dodatkowy komentarz: Warto zainstalować dziecku aplikację ALARM112, która maksymalnie ułatwia wezwanie pomocy. Dzięki możliwości podania lokalizacji telefonu dziecko nie musi znać jego aktualnego adresu. Masz również możliwość wcześniejszego wpisania wybranych adresów np.: dokładnego adresu Twojego domu (przeczytaj więcej o aplikacji ALARM112 tutaj).
3. Jakie czynności wykonać w razie pożaru?
Przykładowa odpowiedź:
W razie pożaru:
1. Zachowaj spokój, nie panikuj, nie ukrywaj się!
2. Ostrzeż osoby, które znajdują się blisko Ciebie.
3. Jeśli to możliwe opuść budynek, wybierając najkrótszą, bezpieczną drogę. Jeśli na swojej drodze ewakuacji napotkasz dym, padnij na kolana lub czołgaj się, aby go nie wdychać;
4. Będąc w bezpiecznym miejscu zadzwoń pod 112 lub skorzystaj z aplikacji Alarm112 by wezwać pomoc
5. Pod żadnym pozorem nie wracaj do płonącego budynku po np.: zabawki, czy zwierzęta. Oczekuj na przyjazd służb ratunkowych.
4. Co to jest miejsce ewakuacji?
Przykładowa odpowiedź: Jest to miejsce, do którego trzeba się udać w razie niebezpieczeństwa, np.: pożaru lub wycieku gazu.
Podaj przykładowe miejsce blisko Twojego miejsca zamieszkania, do którego dziecko powinno się udać w razie pożaru.
5. Jak mam uciec z swojego domu/mieszkania w razie pożaru?
Omów z dzieckiem przynajmniej dwie przykładowe drogi ucieczki w razie pożaru. Podkreśl, że część dróg ewakuacji może być niedostępna lub niebezpieczna.
6. Co zrobić gdy ogień uniemożliwi mi ucieczkę?
Przykładowa odpowiedź: Gdy ogień znajduje się tuż za drzwiami pomieszczenia/mieszkania, w którym się znajdujesz, możesz nie być w stanie opuścić budynku. W takiej sytuacji zanim otworzysz drzwi sprawdź, czy klamka lub drzwi są gorące, jeśli tak nie otwieraj ich. Wezwij pomoc dzwoniąc pod 112 lub skorzystaj z aplikacji Alarm112. Jeśli nie masz przy sobie telefonu otwórz okno i głośno wzywaj pomocy krzycząc Ratunku! Pali się! Pomocy!
7. Co może wzniecić pożar?
Przykładowe odpowiedzi:
- zabawa zapałkami lub zapalniczkami
- rozniecanie ogniska bez nadzoru osób dorosłych, niedogaszone ognisko itd.
- podpalanie np.: ubrań, desek, plastików
- niedopałki papierosów;
- nieostrożne gotowanie na głębokim oleju,
- łatwopalne materiały pozostawione blisko kuchenek gazowych lub elektrycznych;
- łatwopalne materiały pozostawione blisko grzejników elektrycznych;
- szklane butelki pozostawione na suchej trawie (szkło butelki skupia promienie słoneczne jak zwierciadło i tak dochodzi do zaprószenia ognia).
8. Co chroni nasz dom przed pożarem?
Przykładowe odpowiedzi:
- czujnik dymu
- gaśnica
- czujnik czadu
- koc gaśniczy
- materiały niepalne użyte do budowy domu
- nasza wiedza na temat bezpiecznego używania ognia i bezpieczeństwa pożarowego
9. Czym jest czujnik dymu?
Przykładowa odpowiedź: Są to urządzenia do wykrywania zadymienia w pomieszczeniach i budynkach. Gdy detektor umieszony w czujniku wykryje dym, czujnik włącza alarm, który ostrzega wszystkich o niebezpieczeństwie. Domownicy muszą pamiętać, aby przynajmniej raz w roku wymieniać baterie w czujniku dymu (o ile jego producent nie zaleca wymieniać je częściej).
Jeśli to możliwe zademonstruj działanie czujnika dymu, tak aby dziecko miało szansę usłyszeć głośny sygnał ostrzegawczy. Wytłumacz, jak zachować się w razie wykrycia dymu przez czujnik. [dodaj grafikę]
10. Czym jest czujnik czadu?
Przykładowa odpowiedź: Czujnik Czadu to urządzenie do wykrywania tlenku węgla, zwanego czadem. Czad powstaje w wyniku niepełnego spalania różnych paliw takich jak gaz, drewno, czy węgiel. Niestety silnie toksyczny czad, jest dodatkowo bezwonny i bezbarwny. Oznacza to, ze nie możemy go wyczuć, ani zobaczyć. To właśnie dlatego czad jest śmiertelnie niebezpieczny – możemy się nim otruć nieświadomie. By temu przeciwdziałać, montujemy w domach czujniki czadu, które wykrywają tlenek węgla w powietrzu, ostrzegając nas zawczasu o niebezpieczeństwie.
11. Dlaczego nie mogę ukrywać w razie pożaru?
Przykładowa odpowiedź: Gdy w budynku panuje pożar należy go jak najszybciej opuścić, by chronić swoje życie i ułatwić strażakom akcję ratunkową. Kryjówki, które wykorzystujemy podczas zabawy np.: szafy, skrytki pod łóżkiem (dodaj tu ulubioną kryjówkę Twojego dziecka) – nie są bezpieczne w razie pożaru, gdyż nie ochronią Cię od ognia. Dodatkowo podczas akcji ratowniczej służby ratunkowe starają się znaleźć wszystkie osoby, które potencjalnie mogły znajdować się w budynku. Gdy jesteś ukryty utrudniasz im pracę.
12. Co zrobić gdy moje ubrania się zapalą?
Przykładowa odpowiedź: W przypadku, gdy Twoje ubranie zapali się w wyniku pożaru lub nieostrożnego obchodzenia się z ogniem, należy zatrzymać się, położyć na ziemi i turlać kilka razy, zasłaniając twarz. Turlamy się, aż do momentu, gdy płomień zgaśnie. Ważne jest, aby nie uciekać, gdyż to jedynie roznieca ognień.
13. Dlaczego dzieci nie mogą bawić się zapalniczkami i zapałkami?
Przykładowa odpowiedź: Tylko dorośli powinni posługiwać się zapałkami lub zapalniczkami. Dzieci nie mogą korzystać z zapałek lub zapalniczek, ponieważ może to wywołać groźny w skutkach pożar.
Pożar – bezpieczna biblioteczka!
Dzieci czerpią swoją wiedzę o świecie z książek, programów i bajek. Zadbajmy o to, by w ich biblioteczce i na liście ulubionych filmów znalazły się treści związane z bezpieczeństwem. Odpowiednio dobrany materiał może w lekkiej i przyjemnej formie przekazać dziecku bardzo istotne informacje, a cykliczne powtarzanie skutecznie je utrwali. Ciekawą propozycją dla najmłodszych są kolorowanki podejmujące te tematy.
Starsze dzieci należy konsekwentnie edukować w zakresie czyhających zagrożeń. W ramach rządowych programów prewencji społecznej, jednostki Polskiej Straży Pożarnej przygotowały serię kart pracy i filmów edukacyjnych podnoszących świadomość pożarową wśród dzieci. Opublikowane są na Youtube i naprawdę warto je obejrzeć! W ciekawy, dostosowany do młodego wieku odbiorców sposób ukazują niebezpieczne sytuacje, jednocześnie wskazując odpowiednie działania jakie należy podjąć. Każdy z tych materiałów może stanowić ciekawy wstęp do pogadanek na tematy bezpieczeństwa.