Czas: 5 minut
W skrócie:
- Owady takie jak pszczoły, osy, szerszenie, mrówki komary czy inne pajęczaki są powszechne w naszych ogrodach i każdy może zostać przez nie ugryziony lub użądlony.
- Profilaktyka i zwiększona uwaga na zagrożenie ze strony owadów jest najlepszym sposobem na zachowanie bezpieczeństwa.
- Porozmawiaj z dziećmi na temat owadów – pokaż i pisz je, opowiedz jak wygląda atak, jakie są jego konsekwencje i w jaki sposób dzieci mogą go uniknąć.
Przykład wypadku: “To czerwcowe popołudnie spędzaliśmy z mężem i synami na ogólnodostępnym placu zabaw. Chłopcy bawili się na zjeżdżalni i sportowych urządzeniach plenerowej siłowni. W pewnej chwili dobiegł nas krzyk naszego czteroletniego syna. Jak się okazało- został zaatakowany przez osy, które miały gniazdo w jednej z rurek urządzenia gimnastycznego. Wprawiając urządzenie w ruch, chłopiec wywołał atak mieszkańców zagrożonego gniazda. Synek został kilkukrotnie użądlony, na szczęście szybka reakcja męża który ratował ich ucieczką, zapobiegła kolejnym ugryzieniom.” Justyna, mama dwóch chłopców .
Niezależnie od tego, czy przebywamy na górskim szlaku, w parku czy na swoim podwórzu, otaczająca nas przyroda ma sposoby na ochronę siebie i swojego terytorium. Zaniepokojone naszą obecnością owady mogą przepuścić atak, gdy czują zagrożenie siebie lub gniazda. Przyroda naszego kraju szczególnie nastawia nas na ataki owadów błonkoskrzydłych. Nie da się ich uniknąć, stąd też warto się dowiedzieć, czego należy się obawiać z ich strony. Pszczoły, osy, trzmiele i szerszenie – chociaż na pierwszy rzut oka są do siebie bardzo podobne – różnie je wiele – budowa gniazda, zachowanie czy mechanizm ataku na człowieka.
- Pszczoła może użądlić tylko raz,
- Żądło jest wyposażone w zaczepy, które zatrzymują je w skórze,
- Po użądleniu, trzeba natychmiast wyjąć żądło, zdezynfekować ranę i stosować okłady zmniejszające opuchliznę.
- Użądlenie pojedynczej pszczoły nie jest groźne. Niebezpieczne są użądlenia gromadne.
- Zamieszkują ule w zwartych pasiekach prowadzonych przez pszczelarzy.
- Mogą zaatakować bez powodu, atakują gdy ich gniazdo jest zagrożone lub niszczone.
- Drażnią je gwałtowne ruchy ludzi lub zwierząt, mocne zapachy, ciemne i kolorowe barwy ubrań.
- Zabicie jednej powoduję atak wszystkich os z gniazda, ponieważ w chwili zabicia rozrywa się woreczek jadowy, który uwalnia substancje chemiczną, której woń prowokuje inne owady do ataku.
- Mogą żądlić wielokrotnie, dlatego trzeba liczyć się z kolejnymi atakami pojedynczego osobnika.
- Miejsce ukąszenia boli i puchnie. Gdy ból mija, skóra mocno swędzi.
- U alergików po użądleniu mogą wystąpić trudności z oddychaniem, skurcze mięśni, wysypki, bóle brzucha czy opuchlizna – należy wtedy skontaktować się z lekarzem.
- Budują dzikie gniazda na drzewach lub pod ziemią.
- Są najbardziej niebezpieczne dla człowieka.
- Szerszenie same z siebie nie atakują – muszą poczuć zagrożenie
- Mogą żądlić wielokrotnie, dlatego trzeba liczyć się z kolejnymi atakami.
- Po użądleniu pojawiają się zaczerwienienia skóry, obrzęki, opuchlizna, gorączka, dreszcze, ból w klatce piersiowej i duszności.
- W przypadku ukąszenia przez szerszenia najlepiej zgłosić się do lekarza
- Budują duże gniazda w opuszczonych budynkach, na strychach czy w magazynach.
- Nie należy do agresywnych owadów, nie atakuje bez powodu. W Polsce jest pod ochroną.
- Wykorzystywane powszechnie w ogrodnictwie szklarniowym jako naturalni zapylacze, tam można je spotkać ich największą populację wraz z ich ulami.
- Mogą żądlić wielokrotnie, dlatego trzeba liczyć się z kolejnymi atakami.
- Agresywnie reagują na mocne zapachy i kolor niebieski.
- Użądlenie powoduje opuchliznę wokół miejsca ukłucia, zaczerwienienie oraz świąd.
Większość użądleń i ukąszeń przedstawionych owadów nie jest groźna, zwykle kończy się jedynie bolesnym, miejscowym bólem, zaczerwienieniem i opuchlizną. Te objawy utrzymują się zazwyczaj przez kilka godzin, maksymalnie przez dobę, systematycznie słabnąc.
Użądlenia owadów mogą być jednak groźne i wymagać szybkiej reakcji, jeśli:
- zostanie użądlona osoba silnie uczulona na jad. Alergiczne reakcje na ugryzienia są zróżnicowane w zależności od stopnia nasilenia alergii. Skrajnym przypadkiem jest reakcja anafilaktyczna, stanowiąca bezpośrednie zagrożenie życia. Na szczęście dotyczy ona jedynie około 2% przypadków ugryzień.
- użądlenie wystąpi w okolicy twarzy – ust, języka lub szyi – lub gdy owad zostanie połknięty. Obrzęk dróg oddechowych może w szybkim tempie doprowadzić do uduszenia. U dzieci i osób młodych uczulonych na jad owadów, śmierć jest najczęściej wynikiem niewydolności właśnie układu oddechowego. Każde ugryzienie w okolice oddechowe, również osoby nieuczulonej może być groźne i w takich wypadkach konieczna jest obserwacja i w razie nasilenia objawów – pomoc lekarska.
- dojdzie do użądlenia gromadnego. Zwielokrotniona, toksyczna dawka jadu może okazać się niebezpieczna nawet dla osoby, która zwykle nie wykazuje nadwrażliwości na użądlenia. Osoby po użądleniu gromadnym powinny zostać poddane badaniom i obserwacji szpitalnej.
Co zrobić, gdy na swoje posesji znajdziesz duże gniazdo dzikich os, pszczół lub szerszeni?
- Nie próbuj usuwać go samodzielnie,
- Jeśli owady są rozjuszone, zaleć członkom swojej rodziny pozostanie w zamkniętym pomieszczeniu a sam oddal się na bezpieczną odległość z możliwością ucieczki,
- Nie drażnij owadów, nie pryskaj gniazda środkami owadobójczymi,
- Jeśli zidentyfikujesz gniazdo jako pszczele – zwróć się z prośbą o jego zabranie do lokalnego pszczelarza,
- Gdy nie masz pewności, jakie owady zamieszkują gniazdo, a ich zachowanie jest agresywnie – niezwłocznie skontaktuj się ze strażą pożarną lub prywatną firmą, która zajmuje się usuwaniem gniazd.
- Aby nie dopuścić do zakładania gniazd przez niechcianych gości, wiosną przeglądaj pomieszczenia gospodarcze, altany, poddasza – szczególnie w miejscach poprzednich zasiedleń. Usuwaj wszystkie stare i nowozakładane gniazda. Jeśli istnieje możliwość, załóż siatki o gęstych oczkach lub odetnij owadom dostęp do budynku przez szpary – np. pianką montażową.